Thị trường phụ gia thực phẩm Việt Nam: “Mỏ vàng” còn bỏ ngỏ và cơ hội cho doanh nghiệp

Bài viết dựa trên số liệu công bố năm 2015, được biên tập và cập nhật cách trình bày vào tháng 10/2026.

Nội dung chính

1. Tóm tắt nhanh
2. Thách thức: ranh giới giữa phụ gia thực phẩm và hóa chất công nghiệp
3. Nhu cầu tăng mạnh nhưng phụ thuộc nhập khẩu
4. Doanh nghiệp nước ngoài đã sớm vào thị trường
5. Cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam
6. Tiêu chí chọn nhà cung cấp phụ gia thực phẩm
7. Câu hỏi thường gặp

Tóm tắt nhanh

• Nhu cầu phụ gia trong chế biến, bảo quản và bổ sung dinh dưỡng tăng cùng ngành thực phẩm.
• Ở thời điểm bài báo gốc (2015), gần như toàn bộ phụ gia chế biến thực phẩm tại Việt Nam phụ thuộc nhập khẩu.
• Thách thức lớn: phân biệt rõ phụ gia thực phẩm và hóa chất công nghiệp, tránh dùng sai mục đích.
• Cơ hội: nguồn cung nội địa còn ít, doanh nghiệp cần đối tác cung ứng có chứng từ rõ ràng.

Thách thức: ranh giới giữa phụ gia thực phẩm và hóa chất công nghiệp

Các chuyên gia ngành hóa học và thực phẩm từng chỉ ra rằng việc quản lý, phân biệt hóa chất thực phẩm với hóa chất công nghiệp chưa thật rạch ròi. Khi hai nhóm này bày bán lẫn lộn, một số đơn vị có thể dùng sai nguyên liệu để giảm chi phí, gây rủi ro cho người tiêu dùng và làm giảm niềm tin vào thị trường phụ gia “được phép sử dụng”.

Vì vậy, doanh nghiệp thực phẩm nên:

• Chỉ dùng phụ gia thuộc danh mục được phép và đúng cấp độ thực phẩm (food grade);
• Yêu cầu nhà cung cấp cung cấp chứng từ: COA, MSDS, nguồn gốc xuất xứ;
• Đối chiếu quy định hiện hành của Bộ Y tế về quản lý và sử dụng phụ gia thực phẩm (ví dụ Thông tư 24/2019/TT-BYT – cần kiểm tra phiên bản còn hiệu lực).

Nhu cầu tăng mạnh nhưng phụ thuộc nhập khẩu

Lĩnh vực sản xuất, kinh doanh phụ gia là một phần không thể thiếu của ngành công nghiệp thực phẩm và khi đó đang tăng trưởng rất nhanh. Theo báo cáo của một doanh nghiệp chế biến thực phẩm lớn (Vissan), mỗi năm doanh nghiệp này phải chi khoảng 200 tỷ đồng để nhập khẩu phụ gia phục vụ sản xuất, và dự báo con số còn tăng khi nhà máy mới ở Long An đi vào hoạt động.

Đại diện doanh nghiệp cho biết việc nhập khẩu là bất đắc dĩ vì không tìm được nhà cung ứng nội địa; nếu có thì chủ yếu là đại lý nhập khẩu và phân phối lại với số lượng hạn chế.

Các chuyên gia trong ngành nhận định đầu tư nghiên cứu, chế biến phụ gia đòi hỏi công nghệ cao nhưng lợi nhuận hấp dẫn; khi đó Việt Nam còn thua các nước trong khu vực như Singapore, Malaysia, Thái Lan và Philippines ở lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ này.

Lưu ý: các con số trên là số liệu năm 2015, chỉ mang tính tham khảo về xu hướng.

Doanh nghiệp nước ngoài đã sớm vào thị trường

Các doanh nghiệp nước ngoài đã nhận thấy mảng thị trường chưa được khai thác này. Khi đó, đơn vị cung ứng chủ yếu là Puratos Grand-Place Vietnam (Bỉ), cung cấp khoảng 100 loại phụ gia cho nhiều đối tác lớn như Metro, Lotte, Tous Les Jours và Kido.

Doanh nghiệp này chia sẻ họ gần như không gặp đối thủ cạnh tranh khi bước vào mảng phụ gia, nhờ có sự hỗ trợ nghiên cứu từ tập đoàn mẹ và đưa ra nhiều giải pháp cho ngành bánh mì, kem và nhà hàng.

Dù mới tham gia khoảng 3 năm và mảng phụ gia chỉ chiếm khoảng 3% doanh thu, doanh nghiệp đặt kế hoạch tăng trưởng mảng này khoảng 50% mỗi năm và kỳ vọng nâng lên khoảng 30% doanh thu vào năm 2020.

Triển lãm ngành nguyên liệu, hương liệu, phụ gia, hóa chất thực phẩm do UBM Asia tổ chức cũng thu hút khoảng 150 nhà cung ứng trên thế giới, cho thấy tiềm năng lớn của thị trường. Nhiều doanh nghiệp nước ngoài còn tìm hiểu đầu tư xây dựng nhà máy tại Việt Nam.

Cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam

• Nguồn cung nội địa còn hạn chế, nhu cầu ổn định theo ngành thực phẩm – đồ uống.
• Nhà sản xuất cần đối tác phân phối có hàng sẵn, quy cách rõ ràng, hỗ trợ kỹ thuật.
• Hợp tác, liên kết với đối tác quốc tế để tiếp cận công nghệ và nguồn nguyên liệu chất lượng.

Tiêu chí chọn nhà cung cấp phụ gia thực phẩm

• Xuất xứ và nhãn mác rõ ràng, đúng cấp độ sử dụng;
• Có đầy đủ chứng từ (COA, MSDS, hóa đơn);
• Quy cách đóng gói phù hợp nhu cầu sản xuất;
• Được tư vấn về ứng dụng và liều lượng sử dụng.

Câu hỏi thường gặp

Phụ gia thực phẩm có khác hóa chất công nghiệp không?

Có. Phụ gia thực phẩm phải đạt tiêu chuẩn và nằm trong danh mục cho phép dùng cho thực phẩm; hóa chất công nghiệp không được dùng thay thế trong sản xuất thực phẩm.

Vì sao phần lớn phụ gia thực phẩm tại Việt Nam phải nhập khẩu?

Theo bài báo năm 2015, sản xuất phụ gia đòi hỏi công nghệ cao và đầu tư nghiên cứu, trong khi ngành này trong nước chưa phát triển nên doanh nghiệp chủ yếu dựa vào nguồn nhập khẩu.

Cần chuẩn bị gì khi mua phụ gia thực phẩm?

Nên yêu cầu thông tin sản phẩm, xuất xứ, quy cách đóng gói và chứng từ kèm theo; đồng thời kiểm tra sản phẩm có phù hợp mục đích sử dụng trong thực phẩm hay không.