text-tuyendung.png

Acesulfame K (E950) là gì? Có hại không? Ứng dụng, liều dùng và quy định

19/11/2026

Acesulfame K (E950) có mặt trong nước ngọt không đường, kẹo cao su, sữa chua, cà phê hòa tan và nhiều loại thuốc dạng siro. Bài viết giải thích Acesulfame K là gì, có hại cho sức khỏe không, mỗi ngày dùng bao nhiêu là an toàn, quy định sử dụng tại Việt Nam, cách dùng trong sản xuất và so sánh với các chất tạo ngọt khác.

Mục lục

  1. Acesulfame K (E950) là gì?
  2. Tính chất của Acesulfame K
  3. Acesulfame K có hại không?
  4. Mỗi ngày dùng bao nhiêu Acesulfame K là an toàn?
  5. Acesulfame K có trong thực phẩm nào?
  6. Ứng dụng và cách dùng Acesulfame K trong sản xuất
  7. Quy định sử dụng Acesulfame K tại Việt Nam
  8. So sánh E950 với các chất tạo ngọt khác
  9. Mua Acesulfame K ở đâu?
  10. Câu hỏi thường gặp

1. Acesulfame K (E950) là gì?

Acesulfame K (Acesulfame Potassium, Acesulfame Kali) là một chất tạo ngọt tổng hợp có mã phụ gia quốc tế E950 (INS 950). Đây là muối kali của acesulfame, dạng bột kết tinh màu trắng, ngọt gấp khoảng 200 lần đường mía (sucrose) nhưng gần như không cung cấp năng lượng. Trong ngành thực phẩm Việt Nam, Acesulfame K thường được gọi tắt là đường ACK hoặc đường siêu ngọt.

Thông tin nhanh về Acesulfame K

Tên gọi khác Acesulfame Potassium, Acesulfame Kali, Ace-K, đường ACK, đường siêu ngọt
Mã phụ gia E950 (INS 950)
Nhóm phụ gia Chất tạo ngọt (chất ngọt tổng hợp)
Công thức hóa học C4H4KNO4S
Khối lượng mol 201,24 g/mol
Số CAS 55589-62-3
Ngoại quan Bột kết tinh màu trắng, không mùi, vị ngọt
Độ ngọt Khoảng 200 lần đường mía
Năng lượng 0 kcal (cơ thể không chuyển hóa)
ADI (JECFA) 0–15 mg/kg thể trọng/ngày

Acesulfame K được phát hiện và sản xuất như thế nào?

Acesulfame K được nhà hóa học Karl Clauss (công ty Hoechst, Đức) phát hiện tình cờ vào năm 1967. Ngày nay, Acesulfame K được sản xuất công nghiệp bằng phản ứng tổng hợp từ các hóa chất cơ bản, sau đó trung hòa bằng kali để tạo muối, tinh chế và kết tinh thành bột trắng có độ tinh khiết cao. Trung Quốc hiện là nơi sản xuất Acesulfame K lớn nhất thế giới.

Acesulfame K (E950) đóng thùng 25kg nhập khẩu từ Trung Quốc

2. Tính chất của Acesulfame K

Ngọt mạnh, không calo

Acesulfame K ngọt gấp khoảng 200 lần đường mía, nên chỉ cần một lượng rất nhỏ đã tạo đủ vị ngọt. Sau khi ăn uống, Acesulfame K được hấp thu nhưng không bị cơ thể chuyển hóa và được thải nguyên vẹn qua nước tiểu, vì vậy không cung cấp calo và không làm tăng đường huyết.

Bền nhiệt và bền trong môi trường axit

Khác với Aspartame, Acesulfame K chịu nhiệt tốt (nóng chảy và phân hủy ở khoảng 225°C) và ổn định trong môi trường axit. Nhờ vậy, Acesulfame K dùng được trong bánh nướng, sản phẩm thanh trùng và nước ngọt có ga có pH thấp mà không mất vị ngọt.

Tan tốt trong nước

Acesulfame K tan nhanh trong nước (khoảng 270 g/lít ở 20°C), ít tan trong cồn, nên rất thuận tiện khi pha chế đồ uống và siro.

Vị ngọt nhanh, hơi đắng ở nồng độ cao

Vị ngọt của Acesulfame K xuất hiện nhanh. Khi dùng riêng ở nồng độ cao, Acesulfame K có hậu vị hơi đắng. Vì vậy trong thực tế, Acesulfame K thường được phối trộn với Aspartame, Sucralose hoặc đường để vị ngọt tròn và gần đường mía hơn.

3. Acesulfame K có hại không?

Đây là câu hỏi được tìm kiếm nhiều nhất về E950. Câu trả lời ngắn gọn: Acesulfame K được các cơ quan quản lý thực phẩm lớn trên thế giới và Bộ Y tế Việt Nam cho phép sử dụng, và được đánh giá là an toàn khi dùng trong giới hạn cho phép. Tuy nhiên, một số nghiên cứu vẫn đang được tiếp tục, và khuyến nghị chung là không nên lạm dụng chất tạo ngọt.

Các cơ quan quản lý nói gì về Acesulfame K?

Cơ quan Đánh giá
JECFA (Ủy ban chuyên gia FAO/WHO về phụ gia thực phẩm) Đặt lượng ăn vào hằng ngày chấp nhận được (ADI) là 0–15 mg/kg thể trọng
FDA (Mỹ) Cho phép từ năm 1988, mở rộng thành chất tạo ngọt đa dụng trong thực phẩm từ năm 2003
EFSA (châu Âu) Cho phép với mã E950; đánh giá lại năm 2025 và xác định ADI 15 mg/kg thể trọng/ngày
Bộ Y tế Việt Nam Được phép sử dụng theo Thông tư 24/2019/TT-BYT (INS 950), có mức tối đa cho từng nhóm thực phẩm

Acesulfame K có gây ung thư không?

Những lo ngại về ung thư chủ yếu xuất phát từ các nghiên cứu trên động vật vào thập niên 1970–1980, vốn bị đánh giá là có thiết kế chưa chặt chẽ. Các nghiên cứu sau này, trong đó có nghiên cứu của Chương trình Độc chất học Quốc gia Mỹ (NTP), không tìm thấy bằng chứng Acesulfame K gây ung thư. Hiện chưa có cơ quan quản lý nào xếp Acesulfame K vào nhóm chất gây ung thư. (Lưu ý: năm 2023, Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế IARC xếp Aspartame – E951, chứ không phải Acesulfame K, vào nhóm 2B "có thể gây ung thư", đồng thời JECFA vẫn giữ nguyên ADI của Aspartame.)

Ảnh hưởng đến đường huyết và hệ vi sinh đường ruột

Vì không bị chuyển hóa, Acesulfame K không làm tăng đường huyết, nên thường có trong sản phẩm "không đường" dành cho người cần kiểm soát lượng đường. Một số nghiên cứu trên chuột cho thấy Acesulfame K có thể làm thay đổi hệ vi khuẩn đường ruột, nhưng kết quả trên người chưa đủ để kết luận. Đây là lĩnh vực vẫn đang được nghiên cứu thêm.

Khuyến nghị của WHO năm 2023

Năm 2023, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị không nên dùng chất tạo ngọt không đường để kiểm soát cân nặng, vì về lâu dài chưa thấy lợi ích rõ ràng trong việc giảm mỡ cơ thể. Khuyến nghị này áp dụng chung cho các chất tạo ngọt (Acesulfame K, Aspartame, Sucralose, Stevia...), không phải là lệnh cấm, và không áp dụng cho người bệnh tiểu đường đang được bác sĩ hướng dẫn chế độ ăn.

Ai nên thận trọng?

  • Phụ nữ mang thai, cho con bú và trẻ nhỏ: Acesulfame K được phép dùng trong giới hạn ADI, nhưng nên hạn chế đồ uống, thực phẩm chứa nhiều chất tạo ngọt và hỏi ý kiến bác sĩ nếu dùng thường xuyên.
  • Người có bệnh lý cần chế độ ăn đặc biệt (thận, tiểu đường...): nên tham khảo bác sĩ về lượng chất tạo ngọt phù hợp.
  • Người dị ứng sulfonamid: Acesulfame K có cấu trúc chứa lưu huỳnh, một số tài liệu khuyên người có tiền sử dị ứng sulfonamid nên thận trọng.

Nhãn Acesulfame K E950 ghi số lô, ngày sản xuất, hạn dùng

4. Mỗi ngày dùng bao nhiêu Acesulfame K là an toàn?

ADI (Acceptable Daily Intake) là lượng một chất có thể ăn vào mỗi ngày, suốt đời, mà không gây hại đáng kể cho sức khỏe. Với Acesulfame K, ADI là 15 mg cho mỗi kg cân nặng mỗi ngày. Bảng dưới đây do Vĩnh Nam Anh tính sẵn theo cân nặng:

Cân nặng Lượng Acesulfame K tối đa mỗi ngày (theo ADI 15 mg/kg)
20 kg (trẻ em) 300 mg
40 kg 600 mg
50 kg 750 mg
60 kg 900 mg
70 kg 1.050 mg

Trên thực tế, một lon nước ngọt không đường chỉ chứa vài chục đến khoảng 100 mg chất tạo ngọt, nên người dùng thông thường rất khó vượt ADI. Tuy vậy, trẻ em có cân nặng thấp, nếu uống nhiều nước ngọt "không đường" mỗi ngày, có thể đến gần ngưỡng này nhanh hơn người lớn.

5. Acesulfame K có trong thực phẩm nào?

Acesulfame K có mặt trong hàng nghìn sản phẩm trên thế giới, phổ biến nhất là:

  • Nước ngọt có ga "không đường", "zero", "diet", nước tăng lực, trà đóng chai ít đường.
  • Cà phê hòa tan, bột pha uống, sữa và sữa chua ít đường.
  • Kẹo cao su, kẹo cứng, kẹo ngậm không đường, thạch, kem.
  • Bánh nướng, bánh quy ít đường, mứt, nước sốt.
  • Thuốc dạng siro, viên sủi, viên ngậm, thực phẩm chức năng, kem đánh răng, nước súc miệng.

Cách nhận biết Acesulfame K trên nhãn

Trên bao bì, Acesulfame K thường được ghi là "Chất tạo ngọt (950)", "Chất tạo ngọt tổng hợp (INS 950)", "Acesulfame kali", "Acesulfame K" hoặc "E950". Nhiều sản phẩm ghi kèm "(950, 951)" hoặc "(950, 955)", nghĩa là có phối trộn Acesulfame K với Aspartame hoặc Sucralose.

Đường ACK Acesulfame K dùng trong sản xuất thực phẩm, đồ uống

6. Ứng dụng và cách dùng Acesulfame K trong sản xuất

Phần này dành cho các nhà máy, xưởng sản xuất thực phẩm, đồ uống và dược phẩm.

Quy đổi độ ngọt: cần bao nhiêu Acesulfame K để thay đường?

Với độ ngọt khoảng 200 lần đường mía, lượng Acesulfame K tương đương về độ ngọt được tính như sau (Vĩnh Nam Anh tính theo tỷ lệ lý thuyết 1:200):

Lượng đường mía muốn thay Acesulfame K tương đương về độ ngọt
1 kg 5 g
10 kg 50 g
100 kg 500 g
1 tấn 5 kg

Đây là quy đổi về độ ngọt. Đường còn tạo độ sánh, độ dày và cấu trúc cho sản phẩm, nên khi giảm đường thường phải bổ sung chất tạo cấu trúc như Maltodextrin, sorbitol, polydextrose... Lượng Acesulfame K sử dụng thực tế thường được nhà sản xuất tính trong khoảng vài trăm mg/kg sản phẩm và không được vượt mức tối đa quy định cho nhóm thực phẩm đó.

Phối trộn Acesulfame K với chất tạo ngọt khác

  • Acesulfame K + Aspartame (thường theo tỷ lệ khoảng 1:1): hai chất làm tăng độ ngọt cho nhau, vị tròn và gần đường hơn. Đây là cặp phổ biến trong nước ngọt "zero".
  • Acesulfame K + Sucralose: vị ngọt nhanh của ACK bù cho vị ngọt chậm, kéo dài của Sucralose.
  • Acesulfame K + đường hoặc fructose: giảm 30–50% lượng đường mà vẫn giữ vị quen thuộc, phù hợp các sản phẩm "ít đường".

Lưu ý kỹ thuật khi dùng

  • Hòa tan Acesulfame K trong một phần nước trước rồi mới cho vào mẻ để phân tán đều, vì lượng dùng rất nhỏ.
  • Cân bằng chính xác bằng cân điện tử có độ chia nhỏ; sai số nhỏ cũng làm vị ngọt thay đổi rõ.
  • Thử mẫu cảm quan trước khi sản xuất số lượng lớn, đặc biệt khi dùng Acesulfame K làm chất tạo ngọt duy nhất.
  • Bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát, đậy kín; Acesulfame K bền, hạn dùng thường 24–36 tháng.

Thùng Acesulfame K nhập khẩu cho nhà máy thực phẩm, đồ uống

7. Quy định sử dụng Acesulfame K tại Việt Nam

  • Được phép sử dụng: Acesulfame K (INS 950) có tên trong danh mục phụ gia được phép sử dụng trong thực phẩm theo Thông tư 24/2019/TT-BYT của Bộ Y tế (và các văn bản sửa đổi, bổ sung).
  • Mức sử dụng tối đa (ML): thông tư quy định mức tối đa riêng cho từng nhóm thực phẩm (đồ uống, sản phẩm sữa, bánh kẹo, kẹo cao su...). Nhà sản xuất cần tra đúng nhóm sản phẩm của mình trong phụ lục thông tư.
  • Ghi nhãn: sản phẩm có Acesulfame K phải ghi tên nhóm "chất tạo ngọt" kèm tên chất hoặc mã INS 950 trong thành phần.
  • Nguồn hàng: nên mua Acesulfame K có nguồn gốc rõ ràng, có COA từng lô, CO và hồ sơ công bố, để thuận tiện khi làm hồ sơ tự công bố sản phẩm.

8. So sánh E950 với các chất tạo ngọt khác

Các chất tạo ngọt thường được hỏi kèm Acesulfame K là E951, E952, E954, E955 và E960. Bảng so sánh nhanh:

Mã Tên Độ ngọt so với đường mía Bền nhiệt ADI (JECFA, mg/kg) Ghi chú
E950 Acesulfame K ~200 lần Tốt 0–15 Hơi đắng ở liều cao, hay phối trộn
E951 Aspartame ~200 lần Kém 0–40 Có phenylalanin, người bệnh PKU phải tránh
E952 Sodium Cyclamate ~30–50 lần Tốt 0–11 Hay phối với Saccharin
E954 Sodium Saccharin ~300–500 lần Tốt 0–5 Giá rẻ, vị kim loại ở liều cao
E955 Sucralose ~600 lần Tốt 0–15 Vị gần đường, giá cao hơn
E960 Steviol glycosid (cỏ ngọt) ~200–300 lần Tốt 0–4 (tính theo steviol) Nguồn gốc thực vật

Tóm lại: 950 là Acesulfame K, 955 là Sucralose. Cả hai đều bền nhiệt, không calo, và thường được dùng cùng nhau. Xem thêm tổng quan các loại chất tạo ngọt trong bài Chất tạo ngọt tổng hợp – ứng dụng đa dạng trong thực phẩm.

9. Mua Acesulfame K ở đâu?

Khi mua Acesulfame K cho sản xuất, nên chọn nhà cung cấp có hàng sẵn, nguồn gốc rõ ràng và đủ chứng từ. Vĩnh Nam Anh nhập khẩu trực tiếp đường siêu ngọt ACK – Acesulfame K (E950) từ các nhà sản xuất tại Trung Quốc theo container, quy cách thùng 25kg, có COA từng lô, CO, hóa đơn đầy đủ, luôn có sẵn hàng tại kho TP.HCM và giao toàn quốc.

Pallet Acesulfame K (đường ACK) tại kho Vĩnh Nam Anh

Liên hệ nhận báo giá Acesulfame K:

  • LH trực tiếp: 0919.122123 (Hồng) – Hotline: 0916.348319
  • Zalo: 0918.970319
  • Email: sales-admin@vinhnamanh.com.vn

10. Câu hỏi thường gặp về Acesulfame K

E950 là chất gì?

E950 là mã phụ gia của Acesulfame K (Acesulfame Potassium), một chất tạo ngọt tổng hợp ngọt gấp khoảng 200 lần đường mía, không calo.

Chất tạo ngọt 950 có độc hại không?

Chất tạo ngọt 950 được Bộ Y tế Việt Nam, FDA và EFSA cho phép sử dụng. Khi dùng trong giới hạn ADI 15 mg/kg thể trọng/ngày, E950 được đánh giá là an toàn. Không nên lạm dụng đồ uống, thực phẩm chứa nhiều chất tạo ngọt.

Đường ACK là gì?

Đường ACK là tên gọi thông dụng trong ngành thực phẩm của Acesulfame K (E950). ACK không phải là đường thật mà là chất tạo ngọt tổng hợp.

Acesulfame Potassium và Acesulfame Kali có giống nhau không?

Có. Acesulfame K, Acesulfame Potassium, Acesulfame Kali, Ace-K và đường ACK đều là cùng một chất. "Potassium" là tên tiếng Anh, "Kali" là tên tiếng Việt của nguyên tố K.

Chất tạo ngọt 950 và 955 là gì?

950 là Acesulfame K, 955 là Sucralose. Hai chất này thường được phối trộn với nhau trong nước ngọt và thực phẩm "không đường".

Người tiểu đường có dùng được Acesulfame K không?

Acesulfame K không làm tăng đường huyết nên thường có trong sản phẩm dành cho người cần hạn chế đường. Người bệnh tiểu đường nên dùng theo hướng dẫn của bác sĩ và vẫn cần kiểm soát tổng lượng tinh bột, đường trong khẩu phần.

Phụ nữ mang thai có dùng được Acesulfame K không?

Các cơ quan quản lý cho phép dùng trong giới hạn ADI. Tuy vậy, phụ nữ mang thai nên hạn chế thực phẩm, đồ uống chứa nhiều chất tạo ngọt và hỏi ý kiến bác sĩ.

Acesulfame K có làm tăng cân không?

Acesulfame K không cung cấp calo. Tuy nhiên, WHO (2023) khuyến nghị không dùng chất tạo ngọt như một cách để giảm cân lâu dài, vì chưa thấy lợi ích rõ ràng.

1kg Acesulfame K thay được bao nhiêu đường?

Về độ ngọt, 1kg Acesulfame K tương đương khoảng 200kg đường mía. Trên thực tế cần bổ sung chất tạo cấu trúc vì Acesulfame K không tạo độ sánh như đường.

Acesulfame K có bị cấm ở Việt Nam không?

Không. Acesulfame K (INS 950) là phụ gia được phép sử dụng theo Thông tư 24/2019/TT-BYT, với mức tối đa quy định cho từng nhóm thực phẩm.

Tài liệu tham khảo

  • Bộ Y tế Việt Nam – Thông tư 24/2019/TT-BYT quy định về quản lý và sử dụng phụ gia thực phẩm.
  • JECFA (Ủy ban chuyên gia FAO/WHO về phụ gia thực phẩm) – Đánh giá Acesulfame potassium.
  • FDA (Mỹ) – Thông tin về các chất tạo ngọt cường độ cao được phép dùng trong thực phẩm.
  • EFSA (Cơ quan An toàn Thực phẩm châu Âu) – Đánh giá lại Acesulfame K (E950), 2025.
  • WHO – Hướng dẫn về sử dụng chất tạo ngọt không đường, 2023.
Tin tức sự kiện
zalo-img.png